Geld is meer dan een ruilmiddel. Het is propaganda, kunst, identiteit en soms gewoon heel erg vreemd. De meeste landen kiezen voor voorspelbare ontwerpen: staatshoofden, monumenten, nationale symbolen. Maar sommige landen gaan een andere kant op. Dit zijn tien muntjes en biljetten met de meest bizarre afbeeldingen.
1. De naakte vrouw op een haai (Cookeilanden)
Het beroemdste vreemde bankbiljet ter wereld: het 3-dollarbiljet van de Cookeilanden uit 1987. Op de voorzijde staat een naakte vrouw die op een haai rijdt door de golven.
Het is geen grap maar een verwijzing naar de Polynesische legende van Ina, een jonge vrouw van het eiland Rarotonga die naar verluidt op een haai reed om haar vriend op een ander eiland te bezoeken. Romantisch, zeker. Maar het biljet is inmiddels collector’s item en niet meer in omloop. De Cookeilanden gebruiken nu gewoon de Nieuw-Zeelandse dollar.
2. De sprekende munt met JFK (Mongolië)
In 2007 bracht Mongolië een 500 Tugrik-munt uit met het gezicht van John F. Kennedy op de achterzijde. Maar dat is niet het vreemde deel. Als je op een klein knopje op Kennedy’s borst drukt, hoor je een fragment van zijn beroemde “Ich bin ein Berliner” toespraak.
Waarom Mongolië? Kennedy wordt daar geëerd vanwege de oprichting van het Peace Corps. De meeste munten werden meteen door verzamelaars opgekocht en zijn nooit in reguliere omloop geweest.
3. De poepende ezel (Duitsland)
Na de Eerste Wereldoorlog was Duitsland bankroet. Lokale gemeenten drukten noodgeld (Notgeld) op alles wat beschikbaar was: hout, aluminium, speelkaarten, zelfs zijde. Ontwerpers hadden vrij spel.
Het Zwei Mark houten biljet uit de stad Wilster toonde een ezel die gras eet én tegelijkertijd zijn behoeften doet. Subtiel het niet, maar het was effectief: verzamelaars kochten de biljetten massaal op, wat lokale gemeenten harde valuta opleverde.
4. Het biljet met wijwater (Palau)
Palau issued a coin that has the image of the Virgin Mary and a very small vial of Holy Water! pic.twitter.com/bW4GKPDWqa
— FactBuffet (@FactBuffet) September 18, 2020
De eilandstaat Palau bracht in 2007 een zilveren dollarmunt uit met een afbeelding van de Maagd Maria. Tot zover vrij normaal voor een katholiek land. Maar in de munt was een klein flesje ingebed met echt wijwater uit de grot van Lourdes in Frankrijk.
Een jaar later, voor de 150e verjaardag van de verschijningen in Lourdes, volgde een tweede editie. De munten zijn uiteraard niet bedoeld voor dagelijks gebruik maar als religieuze collectorsitems.
5. Het 100 biljoen dollarbiljet (Zimbabwe)
Technisch gezien geen vreemde afbeelding, maar wel een absurd getal. Tijdens de hyperinflatie van 2008 drukte Zimbabwe biljetten van 100.000.000.000.000 dollar (honderd biljoen). De afbeelding: gewoon rotsen.
Die honderd biljoen kon je niet eens een buskaartje kopen. Het biljet is nu een populair souvenir en wordt online verkocht voor meer dan het ooit waard was als betaalmiddel.
6. De driehoekige munt (Cookeilanden)
De Cookeilanden weer, dit keer met een 2-dollarstuk in driehoekige vorm. Op de voorzijde Queen Elizabeth II, op de achterzijde een tafel met een waterkan. Praktisch? Absoluut niet. Opvallend? Zeker.
Driehoekige en andere niet-ronde munten zijn onhandig in automaten en portemonnees. Maar ze verkopen goed aan verzamelaars, en dat is precies het punt.
7. Het George Best-biljet (Noord-Ierland)
In 2006 gaf de Ulster Bank in Noord-Ierland een 5-pondbiljet uit met het gezicht van voetballegende George Best. Geen koning, geen politicus, maar een voetballer die beroemd was om zowel zijn genialiteit als zijn drankproblemen.
Best overleed in 2005 aan leverfalen veroorzaakt door alcoholisme. Toch werd hij geëerd als nationale held. De biljetten waren beperkt gedrukt en zijn nu collector’s items.
8. De Big Five-biljetten (Zuid-Afrika)
Zuid-Afrika besloot in 2012 om Nelson Mandela op al hun biljetten te zetten. Niet zo vreemd. Maar de achterkant toont de “Big Five” safaridieren: leeuw, olifant, neushoorn, luipaard en buffel.
Elk biljet heeft een andere kleur en een ander dier. De 10 rand toont de neushoorn, de 50 rand de leeuw, enzovoort. Het is een van de meest kleurrijke en consistente bankbiljetreeksen ter wereld.
9. Gitaarvormige munten (Somalië)
In 2004 bracht Somalië ter ere van 50 jaar rock-‘n-roll een serie van zes munten uit in de vorm van elektrische gitaren. De munten zijn gemodelleerd naar iconische gitaren: een Gibson Les Paul, een Gibson Flying V met Amerikaanse vlag, en de roze stergitaar van Gary Glitter.
De munten zijn technisch legale betaalmiddelen van 1 dollar, maar ze zijn nooit in Somalië zelf in omloop geweest. Ze werden geslagen in Engeland en zijn puur bedoeld voor verzamelaars. Somalië heeft sindsdien ook munten uitgebracht in de vorm van auto’s, motoren en dieren.
10. De piramidemunt (Isle of Man)
De eerste piramidevormige munt ter wereld kwam van het Isle of Man: een driedimensionaal koperen muntje met het dodenmasker van Toetanchamon en hiërogliefen. Op de andere zijde staat Queen Elizabeth II.
Het Isle of Man, een autonoom eiland tussen Engeland en Ierland, heeft een lange traditie van bizarre munten. Ze profiteren van hun speciale status om munten uit te geven die nergens anders gemaakt zouden worden.
Geld als statement
Bankbiljetten en munten zijn visitekaartjes van landen. De meeste landen kiezen voor veilige opties: koningen, presidenten, monumenten. Maar sommige landen begrijpen dat vreemde ontwerpen aandacht trekken.
De Cookeilanden, Palau en andere kleine naties hebben ontdekt dat munten met ingebedde objecten of bizarre afbeeldingen meer opleveren als verzamelobject dan als betaalmiddel. Het is legale valuta die nooit bedoeld is om te gebruiken.
